Câu trả lời là hoàn toàn được. Bố mẹ không biết một nốt nhạc nào vẫn hoàn toàn có thể cho con học piano online, và con vẫn có thể tiến bộ đều đặn qua từng tuần. Điều con cần ở bố mẹ không phải là kiến thức âm nhạc, mà là một việc khác, một việc bố mẹ vốn đã làm rất tốt mỗi ngày.
Thế nhưng L.A.M Zone hiểu rằng, đọc tới đây nhiều bố mẹ vẫn còn ngờ ngợ. Bởi nỗi lo “mình không biết nhạc” không tự nhiên mà có. Nó đến từ chính những buổi tối rất quen thuộc trong mỗi gia đình. Vì vậy, trước khi nói con sẽ học như thế nào, chúng ta hãy cùng nhìn lại xem nỗi lo ấy bắt đầu từ đâu.
Vì sao bố mẹ lo không biết nhạc thì không cho con học được?
Nỗi lo của bố mẹ đa phần xuất phát từ thực tế khi nuôi dạy con ở bậc tiểu học. Nếu con đang học tiểu học, chắc hẳn bố mẹ đã quá quen với cảnh tối nào cũng phải ngồi cạnh con bên bàn học. Con tập viết thì bố mẹ nhắc con ngồi thẳng lưng, cầm bút cho đúng. Con làm toán thì bố mẹ giúp con kiểm tra lại từng phép tính, chỗ nào con làm chưa đúng thì giảng lại cho con hiểu. Ngày nào cũng thế, lâu dần chúng ta hình thành một thói quen rằng, con học môn gì thì bố mẹ cũng phải kèm. Kèm ở đây được mặc định hiểu là hướng dẫn, giúp đỡ con làm bài, và thậm chí nếu cần thì giảng lại kiến thức mà con chưa hiểu.
Và như vậy, khi nghĩ tới chuyện cho con học đàn, bố mẹ chắc hẳn cũng sẽ hình dung ngay mình sẽ lại ngồi cạnh con, lại giảng, lại sửa. Mà đàn thì mình không biết. Con bấm nhầm phím, mình không nhận ra. Con đặt tay chưa đúng, mình cũng chẳng biết thế nào mới là đúng, từ đó dẫn đến nỗi lo: mình không biết về nhạc thì làm sao cho con học đàn được?
L.A.M Zone hoàn toàn đồng ý với bố mẹ ở một điểm rất quan trọng: con ở trong độ tuổi tiểu học (5 – 10 tuổi) thì đúng là cần bố mẹ đồng hành sát sao. Ở tuổi này, con chưa tự sắp xếp được việc học của mình, chưa tự ngồi vào bàn, và càng chưa tự nhận ra mình đang làm chưa đúng ở đâu. Không có người lớn bên cạnh, con rất dễ bỏ dở giữa chừng.
Tuy nhiên L.A.M Zone muốn làm rõ với bố mẹ rằng, đồng hành sát sao bên con không đồng nghĩa với việc phải giảng, hướng dẫn kiến thức chuyên môn. Điều này thật ra bố mẹ đã thấy rất rõ, ngay trong chuyện học ở trường của con.
Kèm con học thì việc nào của thầy cô, việc nào của bố mẹ?
Bố mẹ thử nghĩ tới một bài tập về nhà quen thuộc. Trên lớp, cô giáo giảng cho con cách làm phép tính. Tối về, con ngồi vào bàn làm bài tập để vận dụng điều vừa học. Hôm sau cô chấm bài, chỗ nào con làm sai thì cô đánh dấu và chỉ cho con cách sửa. Con làm lại cho tới khi thật vững, rồi cô mới dạy sang phép tính mới khó hơn, và vòng lặp ấy lại bắt đầu. Học kiến thức mới → làm bài để vận dụng → được chỉ ra chỗ chưa đúng → sửa lại cho tới khi thuần thục → rồi bước sang bài khó hơn: hầu hết các môn học, con đều tiến bộ theo một vòng lặp như thế, tuần này qua tuần khác, năm này qua năm khác.
Trong vòng lặp ấy, bố mẹ để ý sẽ thấy phần giảng dạy và phần chữa bài là việc của thầy cô. Đó là những chỗ cần đến chuyên môn, cần biết thế nào là đúng, thế nào là sai. Cũng vì vậy mà không ai nghĩ rằng bố mẹ đã quên cách giải một bài toán lớp bốn thì con sẽ không học được môn toán.
Còn bố mẹ đảm nhận một việc khác, và việc này thầy cô không làm thay được: kiến tạo và duy trì cho con thói quen ngồi vào bàn học mỗi tối. Đến giờ thì con mở vở, làm cho xong bài, không để dồn sang hôm sau. Thiếu thói quen ấy, thầy cô có giỏi đến đâu thì con cũng rất khó tiến bộ, vì những gì được dạy trên lớp không được ôn luyện lại ở nhà.
Như vậy, những buổi tối bố mẹ ngồi giảng lại bài cho con, thật ra là bố mẹ đang làm thêm một phần việc của thầy cô. Đó là một điều rất đáng quý. Bố mẹ giải thích thêm được khi con chưa hiểu, thì việc học của con sẽ thuận lợi hơn rất nhiều. Chỉ có điều, đó là một lợi thế, chứ không phải điều kiện bắt buộc để con có thể học được.
Từ đó, khi quay lại chuyện học đàn, câu hỏi quyết định không còn là “mình có biết nhạc hay không”, mà là “mình có đồng hành cùng con đúng cách hay không”. Vậy với việc học piano online, phần nào là việc của người dạy, phần nào là việc của bố mẹ?
Học piano online ở L.A.M Zone, việc của Coach và việc của bố mẹ chia thế nào?
Khoá học piano online của L.A.M Zone được thiết kế để hai phần việc ấy tách bạch ngay từ đầu. Phần chuyên môn có hệ thống video bài học và Coach (người dạy và chấm bài cho con) đảm nhận. Phần kiến tạo và duy trì thói quen có bố mẹ, với một bản hướng dẫn viết riêng cho bố mẹ mỗi tuần, gọi là La bàn Đồng hành, để dù không biết về nhạc, bố mẹ vẫn nắm được tuần này mình cần làm gì.
Con học qua các video bài học, mỗi video dài tối đa 15 phút và tập trung vào một nội dung hoặc một nhóm nhiệm vụ cụ thể, để con có thể tiếp thu hiệu quả nhất. Có ba loại video. Video lý thuyết dạy bằng hình ảnh minh họa trực quan, sinh động. Video thực hành được quay từ trên xuống để con thấy rõ bàn tay và phím đàn, Coach chỉ dẫn chậm rãi, để con vừa xem vừa làm theo, đi kèm với hiệu lệnh bấm dừng video để con tự tập thêm vài lần. Còn video bổ trợ là những trò chơi ngắn giúp con ôn lại kiến thức đã học.
Mỗi tuần học của con đi qua ba giai đoạn.
Giai đoạn thứ nhất là cùng con khám phá. Bố mẹ ngồi cùng con xem video, giúp con làm theo các hiệu lệnh trong video. Bố mẹ không cần biết về kiến thức âm nhạc, chỉ cần để ý xem con đã làm theo hiệu lệnh trong video hay chưa.
Giai đoạn thứ hai là cùng con tự luyện. Lúc này con không mở video, chỉ nhìn sách và tập lại. Con quên thao tác nào, nhiệm vụ nào thì bố mẹ cùng con mở lại xem đúng đoạn video đó. Khi con đã tự chơi được bài đàn một cách trọn vẹn, bố mẹ quay lại một lượt con chơi và gửi cho Coach.
Giai đoạn thứ ba là cùng con cải thiện. Coach xem bài và gửi phản hồi để con sửa. Phản hồi ngắn gọn: ghi nhận cố gắng của con, những điều con đã làm tốt, và chỉ ra chỗ con cần tập thêm cùng hướng dẫn cách tập, có khi Coach chỉ rõ đoạn nào trong video thực hành để con xem lại, kèm một số gợi ý cho bố mẹ.
Bố mẹ và con cùng đọc phản hồi, con tập lại đúng chỗ Coach chỉ, rồi bố mẹ quay video gửi lại cho Coach. Cứ như vậy cho tới khi Coach chấm Đạt thì con bước sang tuần học mới.
Bố mẹ để ý sẽ thấy, mọi chỗ cần phán đoán đúng hay sai, như con bấm có đúng nốt không, đặt tay đã đúng hay chưa, đều đã có video bài học và Coach đảm nhận. Phần của bố mẹ là làm theo những chỉ dẫn đã có sẵn trong video, trong La bàn Đồng hành và trong phản hồi của Coach, chứ không phải tự mình nghe ra nốt nào con chơi chưa đúng.
Có một điều L.A.M Zone muốn thẳng thắn với bố mẹ ngay từ đầu. Khi học trực tiếp ở trung tâm, nếu ở nhà con tập chưa đều thì buổi học trên lớp con được tập bù. Nhưng với học online thì việc con có ngồi vào đàn hay không gần như phụ thuộc hoàn toàn vào việc kiến tạo và duy trì thói quen của bố mẹ.
Nếu cần một hình ảnh trực quan để diễn tả cả quá trình này, bố mẹ hãy hình dung một chiếc cầu thang xoắn ốc. Mỗi tuần học là một vòng xoắn: con học → con tập → được Coach chỉ ra chỗ chưa ổn → rồi con tập lại. Mỗi lần Coach chấm Đạt là con bước lên thêm một bậc. Vòng xoắn sau giống vòng xoắn trước, nhưng luôn ở cao hơn một chút.
Cả chiếc cầu thang ấy đứng vững được là nhờ cây cột trụ đứng giữa. Cây cột trụ đó chính là thói quen tập đàn của con. Những tuần đầu, bố mẹ là người kiến tạo và giữ vững cột trụ ấy cho con. Lâu dần, khi thói quen đã bám rễ, con sẽ tự giữ được cột trụ của mình. Vậy, giữ vững cột trụ ấy là làm những việc gì?
Bố mẹ không biết nhạc cần làm những việc gì?
Giữ vững cột trụ ấy, cụ thể là ba việc chính.
Việc thứ nhất là sắp xếp một khung giờ cố định cho con tập đàn, chẳng hạn sau bữa tối. Mỗi ngày 20 – 30 phút, 4 – 5 ngày mỗi tuần là đã rất tốt. Điều quan trọng là khung giờ ấy cố định, để cứ đến giờ là con biết mình ngồi vào đàn, giống như đến giờ là con mở vở làm bài tập.
Việc thứ hai là có mặt cùng con ở cả ba giai đoạn của mỗi tuần học. La bàn Đồng hành sẽ ghi rõ kế hoạch trong tuần và báo trước những khó khăn hay gặp, kèm gợi ý xử lý. Vì vậy bố mẹ không phải tự đoán xem tuần này nên làm gì.
Việc thứ ba là quay bài của con gửi cho Coach, rồi cùng con đọc phản hồi.
Trong ba việc ấy, duy trì thói quen là việc then chốt nhất. Những tuần đầu, con chưa có thói quen, nên cần một lực đẩy từ bên ngoài để bắt đầu. Bố mẹ chính là lực đẩy ban đầu ấy. Khi việc tập đàn đã thành thói quen, con vào được quỹ đạo của mình, con sẽ dần tự giác, và bố mẹ có thể lùi lại một bước.
Những bậc thang đầu tiên cũng vì thế mà cần nhiều sức nhất. L.A.M Zone gọi 12 tuần đầu là mười hai tuần vàng, quãng thời gian bố mẹ cần đồng hành sát bên con nhất. Trong quãng thời gian này sẽ có lúc con không muốn tập, có lúc bố mẹ thấy mệt mỏi, có lúc tiến bộ của con có vẻ chậm hơn mong đợi. Đó là điều hoàn toàn bình thường, và La bàn Đồng hành cũng đã báo trước những lúc như vậy để bố mẹ không bị bất ngờ. Qua khoảng 12 tuần liên tục, phần lớn các con sẽ hình thành được thói quen tự ngồi vào đàn để tập.
L.A.M Zone cũng xin thẳng thắn chia sẻ: nếu gia đình chưa thu xếp được thời gian từ 20 – 30 phút mỗi ngày, 4 – 5 ngày mỗi tuần, thì hình thức học online sẽ chưa phù hợp. Không phải vì bố mẹ không biết nhạc, mà vì thiếu cây cột trụ giữ cho chiếc cầu thang đứng vững.
Còn làm từng việc cụ thể ra sao, bố mẹ có thể đọc thêm ở bài bố mẹ không biết gì về nhạc thì đồng hành cùng con học piano như thế nào.
Vậy, bố mẹ không biết nhạc có cho con học piano online được không?
Câu trả lời vẫn là hoàn toàn được. Phần bố mẹ lo mình còn thiếu, tức là kiến thức âm nhạc, vốn là việc của video bài học và của Coach. Còn việc kiến tạo và duy trì cho con thói quen ngồi vào đàn thì chỉ bố mẹ mới làm được, và đó cũng chính là việc bố mẹ vẫn đang làm mỗi tối bên bàn học của con.
Nếu bố mẹ muốn tự mình thấy một tuần học diễn ra như thế nào, L.A.M Zone mời bố mẹ cùng con học thử.